Dukkha in daily life

面對痛苦與失落

人生總會撞到病痛、離別、失敗呢啲關口。佛陀冇叫你否認苦,亦冇叫你硬食;佢做嘅第一步好似醫生睇症——如實承認「而家真係苦」,再睇清楚呢種苦嘅性質同來由。承認咗,先有得處理;睇清咗,先唔會被佢牽住團團轉。更重要嘅係:佛陀肯定苦有出路,唔係要你認命,而係要你知道呢條路點行。

佛陀點講

Jātipi dukkhā, jarāpi dukkhā, byādhipi dukkho, maraṇampi dukkhaṁ, appiyehi sampayogo dukkho, piyehi vippayogo dukkho, yampicchaṁ na labhati tampi dukkhaṁ—saṅkhittena pañcupādānakkhandhā dukkhā.

生是苦,老是苦,病是苦,死是苦,與怨憎者相會是苦,與所愛者別離是苦,所求不得也是苦——簡略地說:五取蘊是苦。

Rebirth is suffering; old age is suffering; illness is suffering; death is suffering; being coupled with the disliked is suffering; separation from the liked is suffering; not getting what you wish for is suffering. In brief, the five grasping aggregates are suffering.

— 出處 SN 56.11

Yo tassāyeva taṇhāya asesavirāganirodho cāgo paṭinissaggo mutti anālayo.

就是那渴愛的無餘褪去、滅盡、捨棄、斷念、解脫、無執著。

It’s the fading away and cessation of that very same craving with no residue left behind; giving it away, letting it go, releasing it, and not clinging to it.

— 出處 SN 56.11

相關概念

想深入理解呢個主題背後嘅佛法,可以由呢啲核心概念入手:

實踐建議

  • 俾自己空間去感受,唔好急住「唔准喊、要堅強」。承認苦嘅存在,係療癒嘅第一步,唔係軟弱。
  • 試吓將「我好慘」換成「而家有苦受生起」——同個痛苦保持少少距離去觀察,你會發現你唔等於嗰份痛。
  • 分清「第一支箭」(發生咗嘅事)同「第二支箭」(你之後不斷回帶、自責、抗拒嘅念頭)。好多時真正折磨你嘅係第二支。
  • 唔好一個人啃。搵一個信得過嘅人講出嚟,知道呢種苦係人皆有之,個心會鬆返啲。
  • 由身體入手:深呼吸幾下、行返個覺察嘅步。當個心太亂,返到身體嘅感覺係最快嘅落腳點。